Ku zamyśleniu
Cytaty – myśli – teksty
dla dzieci, młodzieży i dorosłych
Przysłowia polskie o chlebie, DOŻYNKI, Przysłowia o kończeniu żniw i świętowaniu, Przysłowia o chlebie, plonach i kołaczach, Przysłowia o pracowitości w żniwa (warunek dożynek), Kącik poezji: „Koniec lata i pożegnanie wakacji”
Przysłowia polskie o chlebie
• aby chleb, to i zęby będą
• bez dobrej woli jako mięso bez chleba, a jaja bez soli
• biedna to kraina, gdzie się chleb kończy, a kamień zaczyna
• chcesz się dostać do nieba, nie żałuj biednym kęsa chleba
• chleb i woda, nie ma głoda
• chleb najmocniej wiąże człowieka
• chleb, piwo i świeca zdobią szlachcica
• chleb pracą nabyty, bywa smaczny i syty
• chleb stracił, a bułki nie znalazł
• chleb w drodze nie cięży
• chleb zębów nie łamie
• chlebem i solą ludzie ludzi niewolą
• chodź chlebie, zjem ciebie
• cudzy chleb gorzki
• dał Pan Bóg zęby, da i chleb
• do chleba rano wstać trzeba
• dobra i bułka przy chlebie
• dobry chleb, gdy kołacza nie masz
• dobry chleb i z ości, jak się kto przepości
• dobry chleb z solą, byle z dobrą wolą
• gdzie chleb, tam się zęby znajdą
• głodnemu chleb na myśli
• i ostatnim kęsem chleba podzielić się z bratem trzeba
• jak będzie chleb, to się i nóż znajdzie
• kiedy się chlebem nie naje, to bułką nie nasyci
• kiedy się kto przepości, nie szuka w chlebie ości
• kołacza pragnij, lecz chleba nie porzucaj
• kto kupuje, czego mu nie trzeba, nie ma potem za co kupić chleba
• kto chce nieba, cierpieć trzeba, a kto chce chleba, pracować trzeba
• kto chleb nosi, tego też chleb nosi
• kto chleb ze sobą nosi, ten o niego nie prosi
• kto czyj chleb je, tego piosenkę śpiewa
• kto dał zęby, da i chleb
• kto do ciebie z kamieniem – ty do niego z chlebem
• kto gardzi chlebem, nie będzie miał i bułki
• kto nie chciał pracować na chleb, to musi za chleb
• kto nie skropił chleba łzami, nie będzie miał apetytu
• kto nie skropił chleba potem, nie będzie miał apetytu
• kto się wstydzi pracy, niewart chleba i kołaczy
• lepiej mi kawałek chleba smakuje, kiedy go z kim dzielę
• lepszy pewny kawał chleba niż niepewna sztuka ciasta
• lepszy własny chleb, niż pożyczona bułka
• łatwiej chleb jeść niż na niego zapracować
• nic po chlebie, kiedy brak zębów
• nie dospać trzeba, kto chce dostać chleba
• nie samym chlebem człowiek żyje
• nie z jednego pieca jadł chleb
• pracowity, gdy się wypości, nie narzeka w chlebie na ości
• potrzeba nauczy szukać chleba
• u głodnego chleb najdroższy
• ubogiemu kawał chleba, to most do nieba
• w każdej chałupie inaczej chleb pieką
• złemu wrogowi daj chleba i soli
DOŻYNKI
Dożynki to jedno z najpiękniejszych i najważniejszych świąt polskiej wsi. Od wieków wieńczą one czas rygorystycznej, letniej pracy na polach, będąc uroczystym podziękowaniem za udane zbiory i bezpieczne żniwa. To moment, w którym tradycja płynnie łączy się z radosną zabawą. Sercem dożynek są ich wyjątkowe symbole. Uroczystości rozpoczynają się zazwyczaj od dziękczynnej mszy świętej, podczas której przynosi się do ołtarza misternie plecione wieńce dożynkowe ze zbóż, ziół i kwiatów. Kluczowym elementem obrzędu jest także bochen chleba, upieczony z mąki z tegorocznych zbiorów. Starostowie dożynek wręczają go gospodarzowi święta, który dzieli go sprawiedliwie między mieszkańców i gości na znak wspólnoty oraz szacunku dla ludzkiej pracy. Po części oficjalnej przychodzi czas na wspólną biesiadę. Okolica wypełnia się zapachami swojskiego jadła – od tradycyjnego bigosu, przez pierogi, aż po domowe ciasta drożdżowe. Dożynkom towarzyszą występy zespołów ludowych, jarmarki rzemiosła oraz wieczorne potańcówki pod gołym niebem, które jednoczą całe lokalne społeczności.
Przysłowia o kończeniu żniw i świętowaniu
• „Na święty Wawrzyniec czas orać pod wieńce” – przypomnienie, że po zebraniu plonów na wieniec dożynkowy, trzeba już myśleć o kolejnych siewach.
• „Kto w sierpniu pracuje, na dożynkach tańcuje” – nowoczesna parafraza mądrości o tym, że ciężka praca przynosi czas zasłużonej zabawy.
Przysłowia o chlebie, plonach i kołaczach
„Bez pracy nie ma kołaczy” – nawiązuje do tradycyjnego ciasta dożynkowego (kołacza), które dawniej otrzymywali żniwiarze za ciężką pracę.
• „Dożynki, dożynki, wieniec dożynkowy, jakże się nie cieszyć, będzie chlebuś nowy” – tradycyjna przyśpiewka funkcjonująca jako przysłowie, podkreślająca radość ze świeżej mąki i chleba.
• „Jaki plon, taki wieniec” – metafora mówiąca, że jakość wykonanej pracy decyduje o ostatecznym sukcesie i dumie podczas święta.
Przysłowia o pracowitości w żniwa (warunek dożynek)
• „Kto w żniwa próżnuje, w zimie głodem pokutuje” – przestroga przed lenistwem w kluczowym momencie roku.
• „Co w sierpniu zgromadzisz do spichlerza, tyle zimą i wiosną włożysz do talerza” – przypomnienie o budowaniu zapasów w czasie święta plonów.
• „Kto we żniwa patrzy chłodu, nacierpi się w zimie głodu” – pracować trzeba nawet w największy upał, aby zasłużyć na dożynkową biesiadę.
Kącik poezji
Koniec lata i pożegnanie wakacji
Słońce blednie, liść opada,
to już lata jest parada.
Zniknął piasek, zniknął plaży złoty brzeg,
czas na nowy szkolny bieg!
Bocian leci w daleki kraj,
żegnaj, słońce, żegnaj, gaju!
Wrzesień puka w szkolne drzwi,
piękne lato, mknij do mgły.
